Reaktywne zapalenie stawów

Pojawia się najczęściej po przebytej infekcji układu pokarmowego, dróg moczowych, płciowych lub układu oddechowego.

Objawy zapalenia stawów pojawiają się u chorego po jednym lub kilku miesiącach od zakażenia jako powikłanie po innej infekcji. Charakteryzuje się jałowym zapaleniem kilku stawów – najczęściej kończyn dolnych – kolan, stawów skokowych i drobnych stawów stóp.

Przyczyna rozwoju choroby nie jest jeszcze dokładnie poznana. Istotne znaczenie w rozwoju choroby mają dwa czynniki infekcyjny wywołany przez bakterie i genetyczny (gen HLA B27).

Klasycznym i pierwszym przykładem reaktywnego zapalenia stawów był zespół objawów pojawiający się u żołnierzy frontowych w czasie I wojny światowej, opisany przez austriackiego lekarza, od nazwiska, którego jest on znany pod nazwą zespołu Reitera. Zespół ten, na który składało się: zapalenie stawów, zapalenie cewki moczowej i zapalenie spojówek pojZawiał się po zakażeniu rzeżączką. Obecnie wiadomo, że wiele innych szczepów bakteryjnych (np. chlamydia, yersinia, ureaplasma, salmonella) a także wirusy mogą być przyczyną reaktywnego zapalenia stawów, a wachlarz pojawiających się objawów jest znacznie szerszy.

Choroba najczęściej dotyka mężczyzn w wieku od 20 do 40 lat. Szacuje się, że RZS rozwuja się u 1 do 4% pacjentów, którzy przeszli wcześniejszą infekcję.

Elbow, joint pain and man, outdoor accident and urban park, emergency and first aid, risk and body problem. Broken arm, bone health and guy in pain, physical therapy injury and muscle inflammation.
Young man suffering from back pain at home

Objawy reaktywnego zapalenia stawów

Zmianami zapalnymi są objęte zwykle duże stawy kończyn dolnych (skokowe, kolanowe), ale pojawiać się one mogą, że zmieniającym się nasileniem, także w innych stawach. Objawy stawowe są na ogół asymetryczne. Czasem stwierdza się obrzęki całych palców, które opisywane są wówczas jako „palce kiełbaskowate”.

Zapalenie może też umiejscawiać się w obrębie pochewek ścięgien lub przyczepów ścięgien. Szczególnie bolesne jest zapalenie ścięgna Achillesa i jego przyczepu do guza kości piętowej.

Charakterystycznymi zmianami na skórze są rogowaciejące grudki na dłoniach i stopach a także nadżerki na błonach śluzowych (u mężczyzn na żołędzi prącia).

W narządzie wzroku oprócz niebakteryjnego zapalenia spojówek niebezpiecznym powikłaniem jest zapalenie błony naczyniowej oka.

W badaniach laboratoryjnych wskaźniki aktywności zapalnej (OB, CRP) są podwyższone, ale badaniami serologicznymi nie stwierdza się w surowicy chorych markerów układowych zapalnych chorób tkanki łącznej.

Choroba ma tendencję do samoistnego wygaszania w ciągu około 6 miesięcy, ale ze względu na zagrożenia jakie niesie toczący się w ustroju stan zapalny i możliwość przejścia w fazę przewlekłą, pacjent bezwzględnie wymaga leczenia.

Wczesne rozpoznanie choroby i właściwe leczenie zwykle prowadzą do całkowitego wyleczenia.